واکاوی «کهتری و مکانیسم‌های جبرانِ» شخصیتِ «معصومه» در رمان «سهم من» با تکیه بر روان‌شناسی آدلری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران (نویسنده مسئول).

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

چکیده

«آلفرد آدلر» بنیان­گذار روان­شناسی فردی و یکی از نخستین منتقدانِ برجسته نظریه پسیکانالیز و آفریننده یک حرکت مکتبی به موازات آن است . آدلر انسان را موجود اجتماعی تعریف می­کند از دید آدلر مسائل روان شناسی با ترجمه مسئله ارتباط بین انسان­ها قابل حل می­باشد. احساس حقارت و عقده حقارت دو اصطلاح مشهور روان­شناسی فردی است. آدلر احساس حقارت را نیرویی می­داند که به انسان عنایت شده است تا بدین وسیله رو به جوانب مثبت زندگی حرکت کند و رشد و تکامل یابد از سوی دیگر تاکید کرده است که شرایط نامساعد محیطی می­تواند این احساس حقارت را به عقده حقارت منتهی کند. آدلر مفهوم جبران کاذب را در قلمرو روان­شناسی برجسته ساخته که فرد برای تعادل بخشی روان خود از آن بهره می­جوید. در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به نقد روانکاوانه رمان «سهم من» پرداخته می­شود و نگارنده با توجه به نظریه­ آدلر برای تبیین سبک زندگی، به علل پیدایی عقده حقارت و مکانیسم­های جبران شخصیت اصلی رمان «معصومه» خواهد پرداخت. یافته­های پژوهش نشان می­دهد محیط از عوامل اصلی به وجود آمدن عقده حقارت، در شخصیت اصلی بوده است که از شرایط محیطی نامساعد خانواده و رفتار دیالکتیک مادر و پدر با فرزندان  نشات گرفته است بر این اساس احساس حقارت در وی شدت گرفته و پیدایش صورت عصبی در معصومه اشکال گوناگون عدم تعادل روانی را به وجود آورده است؛ لذا، برای تعادل بخشی تخیلی روان گسسته خود، جبران کاذب را در پیش گرفته که به بروز مشکلات عدیده در وی منتهی شده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Psychoanalytic critique of Masoumeh character in novel “Sahm-e-Man” based on Alfred Adler theory

نویسندگان [English]

  • saeedeh samimi 1
  • Dr.Parvaneh Adelzadeh 2
  • DR.Kamran Pashaei, 3
1 , PhD student in Persian Language and Literature, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 , Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.
3 Professor, Department of Persian Language and Literature, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.
چکیده [English]

Alfred Adler is the founder of individual psychology and one of the first famous critics of the theory of psychoanalysis and the creator of movement in a psychological movement. Adler defines human being as a social creature. Adler’s view of the problem of psychology can be solved by translating the problem of communication between humans. A sense of inferiority and inferiority complex are two popular terms in individual psychology. Adler defines sense of inferiority as a force that has been given to human beings to move towards positive aspects of life. On the other hand, Adler has emphasized that adverse environmental conditions can lead the sense of inferiority to inferiority complex. Adler highlights the concept of false compensation in the realm of psychology, which person uses to balance one’s psyche. This article deals with the psychoanalytic critique of the novel “Sahm-e-Man” by a descriptive-analytical approach. The author refers to the underlying causes of the inferiority complex and the mechanisms of compensation in the main character of the novel “Masoumeh” according to Adler theory of life style. Research findings show that environment is one of the main factors in creating inferiority complex in the main character, which originated from unfavorable environmental conditions of family and dialectical behavior of mother and father with children. Accordingly, inferiority complex has severed in Masoumeh and created various forms of psychological imbalance; therefore, to compensate for her discrete psychic balance, she has made false compensation which has led to many problems in her.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alfred Adler
  • inferiority complex
  • compensation mechanism
  • Prinoush Saniei
  • Sahm-e- Man