تأثیر شاهنامه بر ادبیات مردم قزاقستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ادبیات و علوم انسانی-دانشگاه پیام نور-مرکز یزد-یزد- ایران

چکیده

 قزّاق‌ها ریشه­دارترین ملّت و صاحب بزرگ‌ترین سرزمین در میان ترک‌های معاصر هستند. زبان قزّاقی همانند زبان‌های قرقیزی، تاتاری و باشقیری به شاخة قبچاقی از گروه زبان‌های ترکی مرکزی یا اورال- التای تعلق دارد و جزو گروه فرعی قبچاق- نوقای  و با ترکی قرقیز وجوه مشترک زیادی دارد. زبان‌هایی که با زبان قزّاقی پیوند و قرابت دارند یکی زبان نوقای و دیگری قاراقالپاق می‌باشد. تنوع گویش‌های مردمی زبان قزاقی خیلی اندک است. شاهنامۀ فردوسی بر ادبیات همه کشورها و ملل، از جمله ادبیات قزاقی تأثیر گذاشته است. تاثیر شاهنامه بر شاعران و نویسندگان قزاقی در دو بخش قابل بررسی است؛ برخی از آنان به مضامین شاهنامه توجه کرده اند و برخی دیگر، داستان­ها و شکل آن­ها را تقلید کرده و به سرودن رستم­نامه­ها و شاهنامه­‌های منثور پرداخته­اند؛ زیرا شجاعت­ قهرمانان شاهنامه به آثار حماسی و سنت­های شعری مردم قزاق شباهـت دارد؛ از این­رو حکایت­های روایی و مکتوب شاهنامه در میان قزاق­ها از شهرت بالایی برخوردار است. این پژوهش می‌کوشد تا به بررسی ارتباط و تأثیر شاهنامۀ فردوسی بر ادبیات قزاقی از طریق معرفی چند تن از شاعران و نویسندگان قزاقی که به شاهنامه علاقه داشته اند بپردازد. مقاله به روش تحلیلی – توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای نوشته شده است.

کلیدواژه‌ها