تأملی بر روایات مجعول درآثارعطار و مولوی بامطابقت قرآن، تورات وانجیل (باتأکید بر روایت هاروت و ماروت)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیارزبان و ادبیات فارسی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد

چکیده

مطالبی در آثار ادبا و شعرا با برخورداری از زیبایی­های خاص مطرح می­گردد جنبه­های جمال شناسی آن موجب می­شود خواننده بدان معتقد گردد، به ویژه اگرگویندگانی چون عطار و مولوی باشند. نگارنده در پژوهش حاضر، برآفرینش‌‌های هنری آثار مولوی و عطار نگاهی دیگر داشته و جلوه‌‌هایی از استفادۀ شاعران بزرگ عرفانی از روایت های تفسیری غیرواقعی در آن‌‌ها باز نموده شده است. هدف اصلی تحقیق، نگاهی دیگرگونه به تمثیل هاروت و ماروت ازدیدگاه عطار و مولوی و بررسی روایات مجعول آن در آثار آن ها است. روش تحقیق دراین نوشتار به روش پژوهشی توصیفی -تحلیلی استفاده شده است. نتیجۀ تحقیق نشان می‌دهدکه شیوۀ بهره­گیری عطار و مولوی از روایات مجعول و اغلب داستان­های تمثیلی چون هاروت و ماروت، این است که در آثار مولوی چون مثنوی گاه مفصل ودرآثارعطار با ایجاز و نوعی تلمیح بسیار ظریف دیده می­شود و بیشتر اهداف حکمی و عرفانی خویش را (گاه بدون توجّه به اصالت حکایت و داستان)، درنظرداشته اند تا پیام داستان را به مخاطبان خویش القا ­کنند و به نظر­­ می‌رسد اگرچه از روایات مجعول و اسرائیلیات استفاده کرده، مولوی و به ویژه عطار، آگاهی چندانی از انجیل و تورات نداشته اند.

کلیدواژه‌ها